ข้ามไปยังเนื้อหา

ความแตกต่างระหว่างบลูส์กับแจ๊ส


อย่างที่ทุกคนทราบกันดีว่าแจ๊สเกิดมาจากบลูส์ แต่แจ๊สก็ไม่ใช่บลูส์ เปลียบเทียบว่า ถ้าบลูส์คือศิลปะแบบดั้งเดิม (primitive) แจ๊สก็คงเป็นศิลปะแบบร็อกโคโค่ (rococo)  คือเอาศิลปะดั้งเดิมมาดัดแปลงปรุงแต่งเสียจนหรูหราแพรวพราว

ถ้าพูดในแง่ทฤษฎีดนตรี ก็คงต้องบอกว่าแจ๊สซับซ้อนกว่าบลูส์เพราะใช้คอร์ดสเกล โหมด เทมโป้ ไทม์ซิกเนเจ้อร์ อะไรเหล่านี้มากกว่าบลูส์

กล่าวอย่างกว้าง (แต่ไม่ถูกเสียทีเดียว) ก็คงต้องบอกว่า แจ๊สขายฮาร์โมนี่หรือการเรียบเรียงเสียงประสาน ใช้คอร์ดแทน (substitutions) กระจายคอร์ดในรูปแบบต่างๆ เช่น Seventh chords, Extended chords, Altered chords ฯลฯ หลากหลายต่างๆ นานา

ส่วนบลูส์จะไม่เน้นการเรียบเรียงเสียงประสานแพรวพราวอย่างแจ๊ส และจะมีโครงสร้างเพลงหลัก เพียง 1 เดียว แต่แจ๊ส จะไม่ยึดที่โครงสร้างหลักเพียงหนึ่งเดียวอย่างบลูส์

ตัวอย่างง่ายคงต้องย้อนกลับไปหาบลูส์พื้น ๆ อย่าง 12-บาร์บลูส์ ที่เรียกแบบนี้เพราะชุดโครงสร้างของหนึ่งแพ็ทเทิร์นอยู่ที่ 12 บาร์ ใช้คอร์ด I-IV-V

นี่คือบลูส์พื้น ๆ

ลองเขียนคอร์ดดูจะได้

I – I – I – I – IV – IV- I – I – V – V – I – I

อย่างเช่นในคีย์ C จะเล่นคอร์ด C ไป 4 บาร์ ไปเล่นคอร์ด F 2 บาร์ ย้อนมา C สัก 2 บาร์ ไปคอร์ด G อีก 2 บาร์ แล้วย้อนกลับมาที่ C อีก 2 บาร์

หรืออาจะดัดแปลงเพราะไม่อยากจบด้วย V-I แก้ใหม่เป็น V-IV-I ก็จะได้

I – I – I – I – IV – IV- I – I – V – IV – I – I

ลองฟัง “ร็อกมีเบบี” ของบีบี คิงเป็นตัวอย่าง

แต่ถ้าให้แจ๊สเล่น 12-บาร์ บลูส์ มันจะไม่ใช่แบบนี้แล้ว จะใช้ คอร์ดแทน (substitutions) และการกระจายคอร์ดบางทีโครงสร้างจะเป็น

I7 – IV7 – I7 – (v7 หรือ I7) – IV7- #IVdim7 – I7 – (V หรือ iib9) – ii7 – V7 – (I7 หรือ V หรือiib9) – (ii7 หรือ V7)

ลองฟัง “นาวส์เดอะไทม์” ของชาร์ลี ปาร์กเกอร์เป็นตัวอย่าง

อันนี้เป็นแค่ตัวอย่างง่าย ๆ เพราะบลูส์ไม่ได้เล่น 12 – บาร์บลูส์ ทั้งหมด และแจ๊สที่ใช้ โครงสร้าง 12 – บาร์บลูส์ ก็ไม่ได้ใช้ทางคอร์ดที่ยกตัวอย่างทั้งหมด อันนี้เป็นแค่ตัวอย่างเปรียบเทียบให้เห็นว่า บลูส์และแจ๊สถึงจะรากเดียวกัน แต่มีแนวคิดและวิธีเล่นที่ต่างกัน ฟิลก็ต่างกันทั้งที่ถ้าดูตามโน้ต ชัฟเฟิ่ลฟิล กับ สะวิงฟิลก็คือการเล่น 12/8 ใน 4/4 เหมือนกัน แต่มันออกมาไม่เหมือนกัน เพราะวิธีและใจที่เล่นมันต่างกัน

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: