Fusion Jazz: Inside-outside


มีโอกาสได้ดูคอนเสิร์ตงานของแพ็ต เมธินี สุดยอดมือกีตาร์สายฟิวชันแจ๊ส น่าศึกษาในแง่แนวความคิดของการเรียบเรียงดนตรีสไตล์ฟิวชันแจ๊สที่งดงามมาก

สิ่งที่จะได้เรียนรู้จากฟิวชันแจ๊สจะเป็นเรื่องของฮาร์โมนี่กับอิมโพร์ไวส์ โดยรวมยังคงมีลักษณะการวางโครงสร้างแบบแจ๊ส คือมี อินโทร เฮดอิน โซโล เฮดเอาท์ แต่เปิดกว้างสำหรับโครงสร้างแบบร็อกอย่างการเล่นริฟฟ์หรือแม้แต่การเล่น เอ็ห์ธ-โน้ตริธึม แทนที่จะเป็นสะวิงตามแบบแจ๊ส เรื่องนี้ยังเป็นที่ถกเถียงว่าถึงอย่างไร ถ้าเป็นแจ๊สมันต้องมีชีพจรเป็นสะวิง

สิ่งที่น่าศึกษาในดนตรีฟิวชันคือฮาร์โมนี่ อย่างการววอยซิงคอร์ด (voicing chord) ตามประสาแจ๊สที่มักจะใช้คอร์ดที่สลับซับซ้อน แต่ว่าฟิวชั่นมักจะใช้วิธี “เลือก” โน้ตในคอร์ดมาเล่นเป็นบางตัว โดยไม่ได้เล่นทั้งหมด  ถ้าเจอคอร์ด Gmai7 สามารถเปลี่ยนรูปแบบการเล่นไปเป็นในบาร์ที่สองและสามได้  ถ้าเป็นคอร์ด Gm7 ก็เล่นเป็น Gm9 ได้ (คอร์ดเดียวกันแต่วอยซิงต่างกัน) หรือถ้าเป็น G7 ก็เล่นเป็น G9 หรือว่า G13

(ยกตัวอย่างใน figure 01 เป็นคอร์ดหลัก ส่วนใน Figure 02 คือคอร์ดที่ปรับเปลี่ยนมาใช้ในฟิวชันแจ๊ส)             โปรดสังเกต คอร์ดที่เลือกมาใช้จะเป็นคอร์ดที่เลือกโน้ตมาน้อยตัว และหลายครั้งต้องฟังร่วมกับเครื่องดนตรีอื่น อย่างคีย์บอร์ด หรือว่าเบส จึงจะชี้ชัดได้ว่าอยู่ในคีย์ไหน คอร์ดอะไร

สำหรับการใช้สเกล บางทีไม่จำเป็นต้องไปคิดถึงสเกลที่มันยุ่งยาก ใช้สเกลพื้นฐานง่ายๆ อย่าง เพนตาโทนิกไมเนอร์ ดอเรียน ลีเดียน หรือมิกโซลีเดียน เพียงแต่ว่าการเล่นจะมีการเลือกโน้ตที่ค่อนข้างจะกระโดดข้ามที่ผิดแผกแตกต่างออกไป ซึ่งจะมีการเล่น อินไซด์ – เอาต์ไซด์ เพื่อสร้างเสียงกระด้างให้ความรู้สึกเหมือนว่ามันไม่เข้ากันกับคอร์ดที่เล่น

ตัวอย่าง สมมติว่า มีคอร์ด C7 อยู่ ถ้าจะคิดการเล่นโซโล่ง่ายแบบง่ายที่สุดคือการใช้ C major triad  แต่เพื่อจะเพิ่มลักษณะเอาต์ไซด์จะผสมด้วย Gb major triad ซึ่งจะให้เสียงเป็นไตรโทน คู่เสียงที่ให้เสียงกระด้างที่สุดในบรรดาคู่เสียงทั้งหมด ถ้าเล่น Gb major triad ก็จะเป็นโน้ต Gb – Bb – Db ซึ่งมันจะกลายเป็นโน้น b5, b7 และ b9 เสียงนี้มันจะกลายเป็นเสียงเอาต์ไซด์ในขณะที่เมื่อเล่น C major triad เป็นเสียงอินไซด์เทียบลักษณะเสียงที่ห่างกันเป็น minor 2nd หรือว่า minor 3rd แล้วก็ใช้ได้เหมือนกัน

การเล่น อินไซด์ – เอาต์ไซด์ จะต้องรู้ถึงความพอเหมาะพอดี บางคนเปรียบเหมือนรสชาติของอาหาร คือถ้าอินไซด์เป็นหวานกำลังดี เอาต์ไซด์ก็จะเป็นรสเผ็ดขม ถ้ากินแต่หวานมากเกินไปจะเลี่ยน ต้องหารสเผ็ดขมมาตัดรสหวาน แต่ถ้าหากใส่รสเผ็ดมากเกินไป มันก็จะกลายเป็นความทรมานในการกิน แทนที่จะได้รสชาติอร่อย

แต่ถ้ามีรสนิยมชมชอบแบบนั้นก็แล้วแต่บุคคล

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.