Thom Yorke and Roger Waters: BDS Controversy


ธอม ยอร์ก โรเจอร์ วอเทอรส์ และบีดีเอส

เมื่อเรดิโอเฮดตั้งใจจะเปิดการแสดงคอนเสิร์ตที่ปาร์กเอยาร์คอน ในเทลเอวิฟ ประเทศอิสราเอลในวันที่ 19 กรกฎาคม ค.ศ. 2017 ซึ่งก็เหมือนจะไม่มีอะไร เป็นแค่การแสดงรอบหนึ่งในบรรดาการแสดงไม่รู้กี่พันกี่หมื่นรอบในชีวิตเรดิโอเฮด และเรดิโอเฮดก็เคยเปิดการแสดงในอิสราเอลมาแล้ว 8 ครั้ง

แต่นั่นมันก่อนที่การเคลื่อนไหวของกลุ่มบีดีเอสมูฟเมนต์จะกลายเป็นกระแสขึ้นมา ดังนั้นเมื่อวันที่ 23 เมษายน ค.ศ. 2017 มีศิลปินมากกว่า 50 คน นำโดยโรเจอร์ วอเทอรส์ เธิร์สตัน มัวร์ เคน โลช ลงชื่อในจดหมายเปิดผนึกถึงเรดิโอเฮดขอให้ยกเลิกการแสดงคอนเสิร์ตในอิสราเอล (อ่านได้ที่ https://artistsforpalestine.org.uk/2017/04/23/an-open-letter-to-radiohead/)

รู้จักบีดีเอส

บีดีเอส คือ การคว่ำบาตร ไม่ลงทุน และใช้มาตรการบังคับ (Boycott, Divestment and Sanctions) ซึ่งเริ่มต้นเมื่อปีค.ศ. 2005 เพื่อเรียกร้องให้คว่ำบาตรอิสราเอลจนกว่าชาวปาเลสไตน์จะได้รับ “สิทธิในการกลับคืนบ้าน” และคืนดินแดนปาเลสไตน์ที่อิสราเอลยึดครองอยู่ การรณรงค์หลายทางทั้งธุรกิจ การศึกษา รวมทั้งทางวัฒนธรรม ซึ่งมีศิลปินหลายรายเข้าร่วม เช่น กอริลลาส์ เอลวิส คอสเทลโล เป็นต้น)  แต่ก็มีหลายรายไม่สนใจจะร่วมขบวนด้วย อย่างเช่นเรดิโอเฮด

ความจริงขบวนการบีดีเอสไม่ได้เริ่มต้นในปีค.ศ. 2005 ย้อนกลับไปช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ขบวนการไซออนนิสต์ได้รวมตัวดำเนินการทางการเมืองจนกระทั่งสหประชาชาติได้ลงมติแบ่งดินแดนปาเลสไตน์ให้กับชาวยิวเมื่อปีค.ศ. 1947 อันนำมาสู่การก่อตั้งประเทศอิสราเอลอย่างเป็นทางการเมื่อปีค.ศ. 1948 กลุ่มสันนิบาตอาหรับได้มีข้อตกลงเพื่อบีบบังคับกดดันอิสราเที่มาแย่งดินแดนปาเลสไตน์ โดนต่อต้านผลิตภัณฑ์จากกลุ่มผู้สนับสนุนไซออนนิสต์ โดยเฉพาะสินค้าและบริการจากอิสราเอล

แต่เมื่อเดือนตุลาคม ค.ศ. 2003 เริ่มเปลี่ยนเป็นกดดันหนักขึ้น เริ่มจากประกาศไม่ร่วมมือกับสถาบันการศึกษาของประเทศอิสราเอล และประกาศมาตรการบีบบังคับทางการศึกษาและวัฒนธรรม และในวันที่ 9 กรกฎาคม ค.ศ. 2005 ในวันครบรอบ 1 ปีที่ศาลระหว่างประเทศตัดสินว่าการสร้างกำแพงในเขตเวสต์แบงก์ของอิสราเอลเป็นการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ ชาวปาเลสไตน์และผู้เคลื่อนไหวทางสิทธิมนุษยชนในพื้นที่ยึดครองของอิสราเอลได้มารวมตัวและประกาศ คว่ำบาตร ไม่ลงทุน และมาตรการบังคับ (Boycott, Divestment and Sanctions) กับประเทศอิสราเอลจนกว่ากำแพงในเขตเวสต์แบงก์จะโดนรื้อทำลาย และชาวปาเลสไตน์จะได้กลับคืนมาตุภูมิ

สำหรับขบวนการบีดีเอสนี้มีคนวิจารณ์ไว้หลายด้าน ทั้งเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย โดยฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยแสดงทัศนคติว่าการคว่ำบาตรแบบนี้ไม่ส่งผลดีเพราะส่งผลต่อประชาชนโดยตรง แม้แต่ผู้นำปาเลสไตน์เองยังไม่สนับสนุนบีดีเอส เพราะส่งผลกระทบต่อชาวปาเลสไตน์ในดินแดนยึดครองเช่นกัน โดยเฉพาะเรื่องความช่วยเหลือด้านการศึกษาและการรักษาพยาบาล นอกจากนี้ยังมีคนตั้งข้อสังเกตว่าการสนับสนุนบีดีเอส อาจไปเข้าทางลัทธิต่อต้านยิวเพราะมีหลายครั้งที่บีดีเอสพุ่งเป้าไปที่คนเชื้อสายยิวทั้งที่ไม่ได้มีส่วนร่วมในวิกฤติอิสราเอล-ปาเลสไตน์เลยด้วยซ้ำ

คำอธิบายจากธอม ยอร์ก

Roger VS Thom

 

หลังจากเงียบมานาน ธอม ยอร์กได้อธิบายเหตุผลที่เขาไม่คิดจะยกเลิกคอนเสิร์ตว่า

“บอกตรง ๆ นี่เป็นเรื่องที่น่าหงุดหงิดมาก มีผู้คนจำนวนมากที่ไม่เห็นด้วยกับกลุ่มเคลื่อนไหวบีดีเอส รวมถึงพวกเรา ผมไม่เห็นด้วยกับการคว่ำบาตรทางวัฒนธรรมเลย ไม่ใช่ผมคนเดียว ทั้งเจเค โรว์ลิง นาร์ม โคมสกี และคนอื่นอีกหลายคน

มีคนที่ผมชื่นชม (ที่ร่วมลงชื่อคัดค้านการแสดงคอนเสิร์ตของเรดิโอเฮดในอิสราเอล) เช่น เคน โลช (ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอังกฤษ) ที่ผมไม่เคยฝันจะเจ้ากี้เจ้าการว่าจะไปทำงานที่ไหนดี หรือว่าจะทำหรือคิดอย่างไร พวกเขากำลังมีความคิดแบบถ้าไม่ใช่สีดำก็เป็นสีขาว ผมมีปัญหากับเรื่องนี้ เป็นเรื่องน่ารังเกียจอย่างยิ่งกับวิธีที่พวกเขาเลือก แทนที่จะมาพูดคุยกับเราเป็นส่วนตัว กลับมาโยนขี้ใส่เราในที่สาธารณะ ผมคิดว่าเป็นความหยาบคายที่สุดที่เข้าใจว่าเราได้ข้อมูลผิดมา หรือเข้าใจว่าเราปัญญาอ่อนจนตัดสินใจเองไม่ได้ ผมคิดว่ามันเป็นการดูหมิ่นเราอย่างร้ายแรง น่ารังเกียจ และผมไม่เข้าใจว่าทำไมการเล่นคอนเสิร์ตร็อกหรือไปบรรยายที่มหาวิทยาลัย เป็นปัญหากับพวกเขา

เรื่องที่มหาวิทยาลัยนั่นเป็นสิ่งที่ทำให้ผมเอามาคิดมาก เอาจริงเหรอ คุณต้องไม่พูดคุยกับคนอื่น ๆ ที่ต้องการเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ในประเทศอื่นเลยหรือ? ? เอาจริง? ที่แห่งหนึ่งที่คุณต้องมีอิสระในการแสดงออกทุกอย่างที่คุณจะทำได้ คุณต้องการบอกคนเหล่านี้ว่าคุณทำแบบนั้นไม่ได้? และคุณคิดว่ามันจะช่วยหรือ ?

คนที่รู้เรื่องนี้ดีที่สุดคือจอนนี (กรีนวู้ด มือกีตาร์เรดิโอเฮด) เขามีเพื่อนเป็นชาวปาเลสไตน์และอิสราเอล มีภรรยาเป็นยิวอาหรับ แต่มีคนอื่นที่ยืนอยู่ไกล ๆ โยนเรื่องต่าง ๆ มาให้เรา พวกเขาโบกธงแล้วก็บอกว่าคุณไม่เข้าใจอะไรเกี่ยวกับมันเลย ลองคิดสิ มันเป็นความหยาบคายต่อจอนนีขนาดไหน และคิดสิว่ามีความโกรธเคืองมากมายอยู่ข้างนอกนั่นขนาดไหน คิดไปเองว่าเราไม่รู้เรื่องอะไรสักอย่าง อยู่ ๆ คนพวกนั้นก็ยัดคำ “เหยียดชนชาติ” ให้พวกเรา และคิดอยู่เพียงแค่นั้น มันประหลาดสิ้นดี เป็นการเสียพลังโดยเปล่าประโยชน์ ควรเอาพลังเหล่านั้นไปใช้ในทางที่ดีมีประโยชน์กว่านี้

นี่เป็นครั้งแรกที่ผมพูดเกี่ยวกับเรื่องนี้ ส่วนหนึ่งผมไม่อยากพูดอะไรเพราะสิ่งที่ผมพูดจะเหมือนราดน้ำมันลงกองไฟ แต่ขณะเดียวกัน ถ้าคุณต้องการให้ผมพูดตรง ๆ เย่ห์ มันเป็นเรื่องน่าหงุดหงิดที่ศิลปินที่ผมนับถือดันคิดว่าเราคิดแบบมีคุณธรรมด้วยตัวเองไม่ได้หลังจากที่อยู่มาถึงวันนี้ พวกเขาพูดดูถูกเราและผมว่ามันเหลือเชื่อที่พวกเขาคิดว่าพวกเขามีสิทธิ์ที่จะทำเช่นนั้น มันไม่ใช่เรื่องปกติธรรมดา

ลองคิดสิว่าเรื่องนี้จะส่งผลกระทบกับความสัมพันธ์ของผมกับไนเจลอย่างไร ขอบคุณโรเจอร์ ผมหมายถึงว่าเราเป็นเพื่อนที่ดีกันมาตลอด แต่ตอนนี้ เหมือนกับ…ไอ้เหี้ย เอาจริงดิ

ทั้งหมดนี้สร้างความแตกแยก คุณไม่ได้ดึงคนเข้าหากัน คุณไม่ได้ส่งเสริมการเจรจาหรือสร้างความเข้าใจกัน ถ้าคุณพูดว่ากำลังพยายามทำให้สังคมไหนก็ตามก้าวต่อไป แต่คุณกลับแบ่งแยกแล้วคุณจะได้อะไรล่ะ? คุณได้เธเรซา เมย์ คุณได้ [เบนจามิน] เนทานยาฮู (นายกรัฐมนตรีอิสราเอล) คุณได้ (โดนัลด์) ทรัมป์ นั่นคือการแบ่งแยกพวกเขาพวกเรา

โรเจอร์ วอเทอรส์ตอบกลับ

Roger-VS-Thom01

ผมได้อ่านที่ธอม ยอร์กให้สัมภาษณ์นิตยสารโรลลิงสโตน แล้วอยากตอบกลับเพราะว่าบทสัมภาษณ์นั้นไม่ได้เล่าเรื่องทั้งหมด

เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ โดยความหวังว่าจะเริ่มต้นพูดคุยกัน ผมได้ส่งอีเมล์แสดงความกังวลต่อกรณีที่เรดิโอเฮดจะแสดงคอนเสิร์ตในอิสราเอลโดยไม่สนใจกลุ่มเคลื่อนไหวบีดีเอส ไม่กี่ชั่วโมงถัดมา ธอมตอบกลับ เขาโกรธ เขาเข้าใจผิดคิดว่าผมพยายามจะขู่ขวัญมุ่งร้ายเขา ดังนั้นผมเลยพยายามอีกครั้ง

“เฮ้ ธอม

ผมเสียใจถ้าหากว่าจดหมายของผมทำให้คุณรู้สึกว่าเป็นการต่อต้านคุณ ผมคิดว่าเราควรจะหาทางมาคุยกันเรื่องที่คุณตอบกลับผมมา ได้มั้ย?

รัก ร.”

แต่ผมไม่ได้รับการติดต่อกลับอีกเลย หลังเงียบอยู่ 3 สัปดาห์ จนวันที่ 4 มีนาคม ผมจึงส่งคำทักทายอย่างจริงใจให้ธอม ขอให้เขาพูดคุยอีกครั้ง

ที่ธอมให้สัมภาษณ์แอนดี กรีนในโรลลิงสโตน เขาอ้างถึงเคน โลช กับผม และบอกว่า “เป็นเรื่องน่ารังเกียจอย่างยิ่งกับวิธีที่พวกเขาเลือก แทนที่จะมาพูดคุยกับเราเป็นส่วนตัว กลับมาโยนขี้ใส่เราในที่สาธารณะ”

นั่นไม่ใช่ความจริง ธอม ผมพยายามทุกทางที่จะติดต่อสื่อสารกับคุณเป็นส่วนตัว และยังคงพร้อมจะพูดคุยกับคุณเสมอ

การไม่พูดไม่ใช่ทางเลือก

วันนี้ (โรเจอร์เขียนเมื่อวันที่ 5 มิถุนายน ค.ศ. 2017) เป็นวันครบรอบ 50 ปีที่อิสราเอลยึดครองปาเลสไตน์ 50 ปีที่ต้องใช้ชีวิตภายใต้การปกครองด้วยกำลังทหาร 50 ปีทีประชาชนต้องอยู่โดยปราศจากสิทธิมนุษยชน 50 ปีที่อยู่โดยไม่มีกฎหมาย 50 ปีแห่งการแบ่งชั้นชนชาติ

กลุ่มบีดีเอสดำรงอยู่เพื่อแสดงให้คนเห็นสิ่งที่เกิดขึ้นกับชาวปาเลสไตน์ผู้ถูกยึดแผ่นดิน ทั้งที่อยู่ในปาเลสไตน์และผู้พลัดถิ่นในต่างประเทศและเพื่อส่งเสริมสิทธิพลเมืองที่เท่าเทียมกันสำหรับทุกคนที่อาศัยอยู่ระหว่างแม่น้ำจอร์แดนกับทะเลเมดิเตอเรเนียน สัญชาติ เชื้อชาติหรือศาสนา ทุกชีวิตเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เด็กทุกคนเป็นเด็กของเรา การแบ่งแยกเป็นศัตรูของเรา ไม่มีพวกเราหรือพวกเขา มีเพียงพวกเราเท่านั้น

เรายังเป็นมนุษย์ (Restiamo umani วรรคนี้โรเจอร์อ้างชื่อหนังสือของวิตโตริโอ อาริโกนี เกี่ยวกับชีวิตของผู้คนในเขตกาซา)

รัก

โรเจอร์ วอเทอรส์

ไนเจล กอดริช

ทั้งนี้คนที่กระอักกระอ่วนใจที่สุดอาจจะเป็นไนเจล กอดริช โปรดิวเซอร์คู่บารมีเรดิโอเฮดซึ่งเพิ่งดูแลการผลิตอัลบั้มเดี่ยวชุดล่าสุดของโรเจอร์ วอเทอรส์ แต่เขาแสดงความเห็นเพียงว่า

“ผมไม่เชื่อเรื่องการคว่ำบาตรทางวัฒนธรรม ผมไม่คิดว่ามันจะเป็นผลดี ผมคิดว่าเป็นความจริงพอที่จะพูดได้ว่า คนที่คุณคว่ำบาตรอาจเป็นคนที่เห็นด้วยกับคุณ ไม่จำเป็นที่พวกเขาเหล่านั้นจะต้องเห็นด้วยกับรัฐบาลของพวกเขา ดังนั้นมันไม่ใช่ความคิดที่ดี ธอมและโรเจอร์ต่างเยี่ยมยอดด้วยกันทั้งคู่ เพียงแค่มีความเห็นไม่ตรงกันในเรื่องนี้ ผมคิดว่าธอมรู้สึกว่าต้องปกป้องจอนนีซึ่งผมเข้าใจได้ดี แต่ผมไม่ได้อยู่ตรงกลางระหว่างธอมกับโรเจอร์ ฟัก ผมไม่อยากอยู่ตรงกลางระหว่างสองคนนั่น ไม่แน่นอน

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.