Pink Floyd: Animals


สังเกตตัวเองอย่างหนึ่งว่าไม่ค่อยหยิบอัลบั้มแอนิมอลส์มาฟังเท่าไหร่ จะบอกว่าไม่ชอบอัลบั้มนี้ก็ไม่น่าจะใช่ เดาว่าอาจจะเป็นเพราะเวลานึกอยากจะฟังอัลบั้มของพิงก์ฟรอยด์ก็มักจะหยิบผลงานอมตะนิรันดร์กาลเช่น ดาร์กไซด์ออฟเดอะมูน หรือไม่ก็เดอะวอลล์มาฟัง หรือถ้าอยากฟังไซคีเดลิกหลุดโลกก็ฟังเดอะไปเปอร์แอตเดอะเกตส์ออฟดอว์น หรือถ้าอยู่ในอารมณ์เนือย ๆ ก็ฟัง วิชยูเวอร์เฮียร์ ที่แสดงการรวมพลังของสมาชิกพิงพ์ฟรอยด์ในยามที่ต้องเริ่มบทใหม่หลังดาร์กไซด์ออฟเดอะมูนอันลือลั่น แอนิมอลส์เลยดูจะจางในความทรงจำสักหน่อย แต่งานชุดนี้ก็มีดีไม่แพ้ชุดอื่นและเป็นชุดที่โรเจอร์ วอร์เทอรส์ มือเบสและร้องนำจัดการเรื่องราวทุกอย่างอัลบั้ม มีเพียงเดวิด กิลมัวร์มือกีตาร์ที่มีส่วนร่วมเขียนเพลง “ด็อกส์” ซึ่งเดวิดเคยให้สัมภาษณ์ด้วยความภูมิใจว่าถึงเขาจะมีส่วนร่วมน้อยนิดเพราะกำลังเป็นพ่อคน แต่เพลงที่เขามีส่วนร่วมก็ยาวถึง 17 นาที เกือบหนึ่งหน้าแผ่นเสียงเชียวนะ

สนใจอัลบั้มแอนิมอลส์ขึ้นมาอีกครั้งก็เมื่อตอนที่โรเจอร์ วอเทอรส์ประกาศเป็นศัตรูกับนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา โดยเปรียบเทียบว่าทรัมป์ก็คือหมูซึ่งค่อนข้างรุนแรงอยู่สักหน่อย (อย่างน้อยเขาก็มาจากการเลือกตั้งตามระบบของอเมริกา) แต่สำหรับคนที่ไม่ชอบหน้านายโดนัลด์ ทรัมป์เป็นทุนเดิมคงสาแก่ใจไม่ใช่น้อย

โรเจอร์ วอร์เทอรส์ได้แรงบันดาลใจจากนิยายเรื่อง แอนิมอลฟาร์ม ของ จอร์จ ออร์เวลล์ (อ่านได้ที่นี่) แต่ในขณะที่จอร์จใช้แอนิมอลฟาร์มจำลองสหภาพโซเวียตภายใต้การปกครองของโจเซพ สตาลิน โรเจอร์ใช้สัตว์สามชนิด หมู หมา และ แกะ เป็นตัวแทนกลุ่มคนในสังคมทุนนิยม เป็นสามชนชั้นที่พบเห็นได้ในสังคมสมัยปีค.ศ. 1977 เมื่ออัลบั้มนี้วางจำหน่าย และยังพบได้ในปีค.ศ. 2018 ที่กำลังเขียนอยู่นี้ด้วย

ชนชั้นแกะ ตัวแทนคนใช้แรงงาน ชาวบ้านทั่วไป ที่พร้อมจะโดนชักจูงไปทางไหนก็ได้ ในแอนิมอลฟาร์มก็มีบุคลิกแบบนี้ คือคอยประสานเสียงเชียร์ท่านผู้นำสุดลิ่มทิ่มประตูโดยไม่ใช้ความคิดไตร่ตรองอะไรเลย

Harmlessly passing your time in the grassland away
Only dimly aware of a certain unease in the air

กำลังมีความสุขและรู้สึกปลอดภัยในทุ่งหญ้าอันกว้างใหญ่สินะ ไม่ตระหนักเลยว่ามีอะไรกำลังจะเกิดขึ้นในโลกใหญ่ใบกว้างนี้บ้าง

What do you get for pretending the danger’s not real
Meek and obedient you follow the leader

ได้อะไรจากการหลอกตัวเองว่าอันตรายไม่ใช่เรื่องจริง อ่อนน้อมและเชื่อฟังปฏิบัติตามผู้นำไปเสียทุกอย่าง

มาคิดดูตอนนี้ หลังผ่านม็อบสารพัดสี กลุ่มคนที่เข้าร่วมขบวนนั้นทั้งที่มาด้วยใจและมาด้วยสิ่งแลกเปลี่ยนอะไรก็ตามที สุดท้ายก็เป็นแค่เครื่องมือของคนที่เขาเชื่อนั่นเอง ทำให้นึกถึงบางท่อนในเพลง “Dogs”

You have to be trusted by the people that you lie to
So that when they turn their backs on you
You’ll get the chance to put the knife in

คุณทำตัวให้คนอื่นนับถือทั้งที่คุณโกหกคนเหล่านั้น แล้วพอพวกนั้นหันหลังให้คุณก็แทงข้างหลังพวกเขาโดยไม่ลังเล นี่คือชนชั้นหมาในสายตาโรเจอร์ วอร์เทอรส์

ในแอนิมอลส์ฟาร์ม เหล่าหมาเป็นองครักษ์ผู้ซื่อสัตว์ต่อนโปเลียน เป็นตัวแทนกองทัพแดงที่รับใช้โจเซฟ สตาลิน แต่สำหรับโรเจอร์ เขาใช้หมาเป็นตัวแทนคนชั้นกลางทั่วไปที่ทำทุกอย่างเพื่อตัวเอง

You got to be able to pick out the easy meat with your eyes closed
And then moving in silently, down wind and out of sight
You gotta strike when the moment is right without thinking

ฉกฉวยกอบโกยเท่าที่จะทำได้ แล้วก็หลบไปซุ่มเงียบพอมีจังหวะก็แสวงหาผลประโยชน์ใส่ตนโดยไม่รั้งรอ

นี่แหละ วิถีคนบนหนทางทุนนิยม…

แต่ดูเหมือนพิงก์ฟรอยด์จะมองว่าสุดท้ายแล้วจุดจบของชนชั้นหมาไม่ค่อยดีนะ

You gotta keep one eye looking over your shoulder
You know, it’s going to get harder, and harder, and harder
As you get older

ไหนจะต้องคอยระวังหลังเอง ซึ่งคนอื่นก็คงพยายามแทงข้างหลังตัวเองอยู่ ชีวิตก็อยู่ยากขึ้นทุกวัน บางประโยคในเพลงก็เจ็บลึก

Deaf, dumb and blind, you just keep on pretending
That everyone’s expendable, and no one has a real friend

ในสังคมที่เราอยู่ทุกวันนี้ก็ได้เห็นการตักตวงผลประโยชน์จากกันและกัน ไม่มีมิตรแท้และศัตรูถาวร

ราวกับชนชั้นหมาในสายตาพิงก์ฟรอยด์มีชีวิตอยู่อย่างว่างเปล่า เพียงเพื่อหาผลประโยชน์ แต่สุดท้ายถึงจะร่ำรวยก็โดดเดี่ยว ส่วนหมู ตัวแทนทรราชย์ ซึ่งในแอนิมอลฟาร์มให้เป็นตัวแทนของเหล่าผู้นำ ซึ่งโรเจอร์ก็ใช้หมูเป็นสัญลักษณ์ไม่ต่างจากแอนิมอลฟาร์มมากนัก แต่ก็ยังสอดแทรกบางประโยคให้เห็นว่ามันก็มีปัญหาของตัวเองกันทั้งนั้น

You’re nearly a laugh
You’re nearly a laugh
But you’re really a cry

ในตอนท้ายเขากล่าวถึงไวต์เฮาส์ ที่ไม่ได้หมายถึงทำเนียบขาวอันเป็นที่พักและที่ทำงานของประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา แต่หมายถึง แมรี ไวต์เฮาส์ ผู้กว้างขวางในสังคมเคยต่อต้านเครือข่ายบีบีซีว่านำเสนอเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม และเธอยังไม่ชอบแนวคิดเสรีนิยมสังคม (หรือสังคมนิยมเสรี – เสรีนิยมสังคม) ที่พยายามผสมผสานข้อดีของสังคมนิยมและเสรีนิยมเข้าด้วยกัน เธอเคยยับยั้งไม่ให้รายการท็อปออฟเดอะป็อปส์เชิญอลิศ คูเปอร์มาร้องเพลง “สคูลเอาต์” ได้สำเร็จ แต่เรื่องนี้อลิศ คูเปอร์บอกว่าดี มันเป็นการช่วยโฆษณาเพลงของเขาในอังกฤษและทำให้เพลงของเขาขึ้นอันดับหนึ่งในอังกฤษได้สำเร็จ

หมู ในความหมายของโรเจอร์ วอร์เทอรส์ก็คือกลุ่มคนที่มีอิทธิพล และใช้อิทธิพลของตัวเองชักจูงหรือกดดันให้คนอื่นทำตามที่ตัวเองต้องการ

ในช่วงที่กำลังทำอัลบั้มแอนิมอลส์นั้นมีอะไรเกิดขึ้นในอังกฤษหลายอย่าง ทั้งเรื่องวัฒนธรรมและบทเพลง โดยเฉพาะดนตรีพังก์ได้ก่อกำเนิดและเติบโตอย่างรวดเร็ว ขณะที่เศรษฐกิจในอังกฤษกำลังล่มสลาย แนวคิดแบบไม่สนใจอะไรเลยของพวกพังก์ได้แสดงการท้าทายความเชื่อเก่าแก่หลายอย่าง ทำให้วัยรุ่นหันมาหาดนตรีดิบหยาบเรียบง่ายอย่างพังก์ และมองว่าดนตรีของร็อกรุ่นเก่าช่างประดิดประดอยเช่น เลดเซพพลิน และ พิงก์ฟรอยด์ “ไม่เท่” เป็นไดโนเสาร์ตกรุ่น แรงกดดันของวงที่เคยยิ่งใหญ่ภายใต้สถานการณ์ดนตรีเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ไม่ใช่เรื่องน่าพึงใจเท่าไหร่นัก

ดังนั้นถ้ามองในแง่หนึ่ง ไม่ว่าโรเจอร์จะตั้งใจหรือว่าบังเอิญ เนื้อเพลงในอัลบั้มแอนิมอลส์ ก็เหมือนตอบกลับไปสู่ดนตรีพังก์อีกทางหนึ่งว่าไม่ว่าคุณจะไม่สนใจอะไรเลยตามแนวคิดสุญนิยม แต่คุณก็ต้องอยู่ร่วมกับคนอื่น ชนชั้นอื่น ที่มีตัวแทนสามชนชั้นในสังคมแบบนี้อยู่ต่อไป ขณะเดียวกันก็วิพากษ์สังคมอังกฤษในเวลานั้นอย่างตรงไปตรงมา

แอนิมอลส์มีเพลง 5 เพลง ซึ่งเพลงเปิดและปิดอัลบั้มยาวแค่นาทีเศษ จะว่าไปควรเรียกว่าเพลงเดียวแต่แบ่งเป็นสองภาค นั่นคือ “พิกส์ออนเดอะวิง” ด้วย หรือหมูมีปีก ซึ่งน่าจะเป็นแนวคิดของปกอัลบั้มนี้ด้วย แต่หมูในหน้าปกอัลบั้มไม่มีปีก และ “พิกออนเดอะวิง” ก็ไม่เกี่ยวกับแนวคิดรวมของอัลบั้มนี้เลยด้วยซ้ำ เพราะเพลงนี้เป็นเพลงรักที่โรเจอร์ เขียนให้กับคาโลลีน คริสตี หญิงสาวที่นิก เมสัน มือกลองพิงก์ฟรอยด์เคยบอกว่าเธอเป็นคนที่โต้แย้งกับโรเจอร์ได้อย่างมีเหตุผลชาญฉลาดทัดเทียมกับโรเจอร์

If you didn’t care what happened to me
And I didn’t care for you
We would zig zag our way through the boredom and pain
Occasionally glancing up through the rain
Wondering which of the buggers to blame
And watching for pigs on the wing

ถ้าคุณไม่ใส่ใจว่ามีอะไรเกิดขึ้นกับฉัน ฉันก็ไม่ใส่ใจคุณเหมือนกัน…แต่เรื่องแบบนั้นจะเกิดขึ้นคงเป็นตอนที่หมูบินได้…

เสียงกีตาร์โปร่งใสใสเหมือนเป็นการผ่อนคลายก่อนเข้าสู่ “ด็อกส์” หมา… เสียงกีตาร์โปร่งช่วงต้นรับกับ “พิกส์ออนเดอะวิง” ตัดด้วยเสียงคีย์บอร์ดสร้างบรรยากาศและตามมาด้วยริฟฟ์กีตาร์อึมครึม และบรรเลงบรรยากาศนั้นไปจนครบสามชนชั้นที่โรเจอร์นำมาเล่าผ่านบทเพลงสามเพลง แล้วปิดท้ายด้วยความงามของ “พิกส์ออนเดอะวิง (พาร์ตทู)” บรรยากาศก็กลับมาผ่อนคลายอีกครั้ง

You know that I care what happens to you
And I know that you care for me too
So I don’t feel alone
Or the weight of the stone
Now that I’ve found somewhere safe
To bury my bones
And any fool knows a dog needs a home
A shelter from pigs on the wing

เนื้อเพลงสั้น ๆ ไม่ว่าคนโง่แค่ไหนก็รู้ว่าหมาต้องการบ้านเพื่อหลบจากหมูบิน…

ฟังแอนิมอลส์จบแล้วก็นึกถึงสังคมที่ไม่เคยเปลี่ยนแปลง สภาพชนชั้น หมู หมา แกะ ในอัลบั้มที่ออกเมื่อปีค.ศ. 1977 แอนิมอลส์ออกมาในขณะที่เจมส์ คัลลาฮาน ผู้นำพรรคแรงงานเป็นนายกรัฐมนตรีอังกฤษ ก็ยังคงใช้ได้กับสังคมในปีค.ศ. 2018 สิ่งที่โรเจอร์เยาะเย้ยถากถางก็ยังคงมีอยู่

เป็นอีกหนึ่งอัลบั้มที่น่าสนใจจากวงพิงก์ฟรอยด์ และเป็นผลงานที่ริก ไรต์ มือคีย์บอร์ดเริ่มมีปัญหากับโรเจอร์จนตัดสินใจลาออกจากวงในเวลาต่อมา

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.