Riot at the Ritz 1981


Riot at the Ritz 1981 ครบรอบ 40 ปีไปเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม ที่ผ่านมา เป็นเหตุการณ์ที่ Public Image Ltd วงดนตรีของ John Lydon (หรือ Johnny Rotten นักร้องนำวง Sex Pistols) ซึ่งต้องการนำเสนอการแสดงทางศิลปะ แต่ทว่าจบลงด้วยการจลาจลขนาดย่อม จากแฟนเพลงที่กราดเกรี้ยว

Public Image Ltd

ขอแนะนำวง Public Image Ltd คร่าว ๆ กันเสียก่อน เมื่อครั้งที่ Sex Pistols แตกวงไปในปีค.ศ. 1978 นั้น สมาชิกแยกไปเป็นสามกลุ่ม Steve Jones กับ Paul Cook ยังมีความสัมพันธ์อันดีกับ Malcolm McLaren ส่วน Sid Vicious แยกตัวไปอีกทาง (และพบวาระสุดท้ายในเวลาต่มา) ส่วน Johnny Rotten ไปแถลงข่าวอวสานของวงที่นิวยอร์ก และตอบรับคำเชิญของ Richard Branson เจ้าของบริษัท Virgin อันโด่งดัง ไปพักผ่อนที่จาไมกาเพื่อสรรหานักดนตรีเรกเก้

แต่ในความคิดของ Richard เขาอยากจับคู่ John กับวง Devo ที่เขากำลังปั้น (วง Devo เซ็นสัญญากับ Warners ในอเมริกา และกับ Virgin ในสหราชอาณาจักร) เขาเลยเชิญวง Devo ไปเที่ยวด้วยโดยหวังว่าจะให้สนิทสนมกับ John เพื่อกรุยทางให้ John เข้าร่วมวง Devo แต่ทว่า Devo ปฏิเสธความคิดนั้นโดยสิ้นเชิง

เมื่อกลับมาอังกฤษ John ก็เลยกลับไปพูดคุยกับ John Wardle เพื่อนร่วมแกงค์ Johns และ Keith Levene สมาชิกยุคก่อตั้งวง The Clash ซึ่งแต่ละคนชอบดนตรีในจังหวะจะโคนเรกเก้กันอยู่แล้ว และนั่นคือที่มาของวง Public Image Ltd โดยในตอนแรก มี Jeannette Lee ซึ่งเคยทำงานให้กับ Viviane Westwood และ Malcolm McLaren มาเป็นผู้จัดการวง แต่ต่อมาเธอเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของวงด้วย และหน้าปกอัลบั้ม The Flowers of Romance (1981) ก็เป็นภาพเธอ

ส่วนมือกลองชื่อ Jim Walker เป็นนักศึกษาจากแคนาดา มาเรียนต่อที่อังกฤษ ซึ่งอยู่กับวงไม่นานนัก

ถ้าพูดตรง ๆ ก็อาจจะไม่ค่อยประสบความสำเร็จในเชิงชื่อเสียงและการตลาดเท่ากับ Sex Pistols แต่ก็ยังได้รับความสนใจจากสาธารณชนอยู่มากเพราะนักร้องนำเคยอยู่ Sex Pistols

Riot at the Ritz 1981

สรุปย่อ

สถานที่ – The Ritz, นิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา

วันที่ – 15 พฤษภาคม ค.ศ. 1981

สมาชิกวงผู้แสดง:-

  • John Lydon – ร้องนำ
  • Keith Levene – กีตาร์/ซินธ์
  • Jeannette Lee – แทนโบรีน และเครื่องเคาะ
  • Ed Caraballo: ตัดต่อ คุมงานวิดีโอ
  • Sam Ulano: มือกลอง

Set List:

Flowers Of Romance (บทเพลงที่บันทึกเสียงไว้)

บรรเลง (ด้นสด)

Four Enclosed Walls

There’s A Hole In My Heart

Happiness…

หมายเหตุ:

  • การแสดงครั้งนี้ไม่มีการซ้อมล่วงหน้า
  • Sam Ulano เป็นมือกลองแนวบลูส์/แจ๊สที่เพิ่งเจอกับ Keith ก่อนการแสดง และมาร่วมแสดงกับวงเพียงแค่ครั้งนี้ครั้งเดียว
  • การแสดงดำเนินไปได้เพียง 25 นาที คนดูที่ไม่เข้าใจว่านี่คือการแสดงที่บันทึกวิดีโอที่บันทึกไว้ก่อนก่อการจลาจล

รายละเอียด

ในปีค.ศ. 1981 Bow Wow Wow วงดนตรีนิวเวฟ (ซึ่งอยู่ภายใต้การจัดการของ Malcolm McLaren อดีตผู้จัดการ Sex Pistols) ไม่มาแสดงที่ The Ritz ได้ และบอกล่วงหน้าวันแสดงเพียง 2 วัน (คอนเสิร์ตวันที่ 15 บอกผู้จัดวันที่ 13 หนังสือพิมพ์บางฉบับเช่น Sound บอกว่าความจริง Malcolm McLaren ไม่สนใจจะไปอเมริกาตั้งแต่แรกแล้ว ) คนจัดคอนเสิร์ตซึ่งลงทุนไปมากแล้วเลยเกิดความคิดว่า ถ้าวงนี้ไม่ได้ ทำไมไม่เอาวงจากอดีต Sex Pistols มาล่ะ? เพราะในเวลานั้น Public Image Ltd ปักหลักอยู่ในนิวยอร์กอยู่แล้ว

พวกเขาจึงติดต่อ Public Image Ltd ให้มาแสดงแทน โดยตอนแรกเสนอเงินค่าจ้าง 8,000 ดอลลาร์ สำหรับการแสดง 2 รอบ ในวันศุกร์และวันเสาร์ แต่ทางวงเรียกเงิน 12,000 ดอลลาร์ Keith Levene มือกีตาร์เล่าว่า เขาไม่สนใจการแสดงที่ The Ritz แต่ Ed Caraballo คะยั้นคะยอให้เขาตอบตกลงไปแสดงเพราะอยากจะใช้งานเจ้าเครื่องฉายวิดีโอขนาดใหญ่ 40 ฟุตที่ The Ritz ซึ่งเป็นของใหม่ในยุคนั้น และที่สำคัญคือ The Ritz เป็นคลับใหม่ที่เน้นนิวเวฟโดยเฉพาะ สถานะก็เสมือนกับคลับ CBGB ในช่วงพังก์เริ่มก่อตัวในนิวยอร์ก คือเป็นศูนย์กลางของ “คลื่นลูกใหม่” วง U2 ก็มาเปิดตัวกับอเมริกาที่คลับนี้

Ed Caraballo คนนี้เป็นช่างภาพวิดีโอ ซึ่งรู้จักกับสมาชิกวง Public Image Ltd ประมาณปีค.ศ. 1979 ตอนนั้นเขาเพิ่งอายุ 18 ทำงานกับ Lisa Yapp ในสถานีโทรทัศน์ท้องถิ่นแห่งหนึ่งซึ่งได้สัมภาษณ์ทางวงไว้และรักษาความสัมพันธ์อันดีกันต่อมา พอ Public Image Ltd เริ่มอยากทำอะไรที่ท้าทายมากกว่าการเป็นวงร็อกเล่นดนตรีเฉย ๆ และสนใจสร้างผลงานศิลปะผ่านวิดีโอประกอบการแสดงสด (ซึ่งจะว่าไปพวกเขาก็หัวก้าวหน้าพอสมควร เพราะมาก่อน MTV จะครองใจวัยรุ่นเสียอีก) พวกเขาขอคำปรึกษากับ Lisa Yapp ตัว Lisa จึงแนะนำ Ed Caraballo ที่ร่วมงานกับเธอให้กับทางวง ซึ่งกลายเป็นว่า Ed สนิทสนมกับ Keith อย่างรวดเร็ว

ในช่วงนั้น John กับ Keith ขัดแย้งกันเรื่องทิศทางดนตรีหลายเรื่อง แต่สิ่งหนึ่งที่ทั้งคู่อยากทำเหมือนกันคือ เปลี่ยนการแสดงของวงดนตรีร็อก ที่ทั้งคู่มองว่า “ร็อกแบบเดิมกำลังจะตาย” Keith เองแทบไม่ได้เล่นกีตาร์แล้วในเวลานั้น เขาหันมาเล่นซินธ์แทน อัลบั้ม The Flowers of Romance ที่ออกมาในเดือนเมษายน 1981 ไม่มีเค้าลางความเป็นร็อกดิบอย่างที่คนคุ้นเคย กลายเป็นดนตรีแนวทดลองที่มีแต่เสียงเครื่องเคาะ เทปลูป และเสียงร้อง

พวกเขาอยากจะสร้างสรรค์การแสดงรูปแบบใหม่  ซึ่งการแสดงผลงานผ่านภาพเคลื่อนไหว – visual art น่าจะเป็นหนทางที่ดี ดังนั้นเมื่อ Ed บอกว่ามันเป็นโอกาสอันดีที่จะได้ใช้จอภาพวิดีโอขนาดใหญ่แสดงความคิดสร้างสรรได้เต็มที่ พวกเขาจึงตอบตกลง โดยวางแนวคิดว่าจะให้วงดนตรีแสดงหลังจอวิดีโอขนาดใหญ่ พวกเขาจะใช้แสง และภาพเคลื่อนไหวบนจอวิดีโอเป็นตัวเล่าเรื่อง โดยจะมีกล้องจับภาพการแสดงของสมาชิกวงเพื่อตัดภาพผสมรวมไปกับภาพที่ทำเตรียมไว้ก่อน

ปัญหามันอยู่ตรงนี้… พวกเขาแจ้งทางผู้จัดงานที่ The Ritz ว่า นี่คือ performance art ไม่ใช่คอนเสิร์ตร็อก โปรดแจ้งให้ผู้ชมเข้าใจด้วย แต่ทางผู้จัดไม่ได้ใส่ใจกับคำนี้จริงจัง เพราะอาจจะคิดว่า Public Image Ltd หมายถึงการแสดงของพวกเขาเป็นการแสดงทางศิลปะ คือตรงนี้ (โดยส่วนตัวเดาว่า) น่าจะเป็นปัญหาเรื่องการสื่อสารของการใช้ถ้อยคำ คือในขณะที่ Public Image Ltd มองว่า performance art คือสิ่งสิ่งหนึ่ง แต่ทางผู้รับสารมองว่า performance art ก็คือการแสดงนั่นแหละ

Jeannette Lee เล่าว่า “มันไม่ควรมีการโฆษณาในเชิงว่านี่คือการแสดงดนตรี มันมีเครื่องดนตรีอยู่บนเวที มีพวกเราบนเวที แต่มันจะไม่มีการเล่นดนตรี ถ้ามีใครสักคนบอกเราก่อนหน้านี้สักสัปดาห์ว่าเราจะมาทำอะไรแบบนี้ ฉันคงไม่เชื่อเด็ดขาด เรายังไม่รู้ตัวกันเลยว่าเราจะทำอะไรจนกระทั่ง 9 โมงเช้าวันนี้” (เธอให้สัมภาษณ์ Sounds ในวันแสดง)

คนดูประมาณ 1500 คน จ่ายเงินค่าตั๋ว 12 ดอลลาร์เพื่อมาชมสิ่งที่เขาคิดว่า “น่าจะใกล้เคียง Sex Pistols” หรืออย่างน้อย ในความคิดของพวกเขาคือดนตรีที่เป็น “วงร็อก”  

“พวกคุณยังปาขวดน้อยเกินไป…” John ตะโกน “..ปามาอีกเยอะ ๆ สิพวก”

“ร็อกแอนด์โรลมันตายแล้ว เราไม่ใช่วงดนตรี เราคือกลุ่มคน เรามาที่นี่เพื่อจะแสดงผลงานทางศิลปะ นี่คือสิ่งที่เราจะแสดง”

Keith Levene บอกผู้จัดไว้อย่างนั้น

ในทรรศนะของ Keith เขามองว่า เมื่อย้อนไปดูสิ่งที่เกิดขึ้นในวันนั้น การที่ผู้จัดคอนเสิร์ตโฆษณาโดยเน้นตัว john และความเป็นอดีต Sex Pistols ทำให้คนดูเกิดความคาดหวังไปอีกทางหนึ่ง (ซึ่งมันก็ขายได้จริง ตั๋วจำหน่ายหมดทั้ง 2 รอบ)

Ed Caraballo ได้รับอนุญาตให้เปิดดูภาพและเสียงทั้งหมดที่วงเก็บไว้เพื่อนำมาใช้เป็นวิดีโอ และเขาพบผ้าใบสีขาวขนาดใหญ่ในห้องใต้ดิน Ed เลยนำมาปูเวทีให้เป็นสีขาวซึ่งนอกจากจะให้ความสวยงามแล้ว การสะท้อนแสงสีก็มีผลด้วย

และเหตุการณ์ในคืนนั้นก็เหมือนพร้อมใจกันให้ผิดพลาดไปเสียทุกอย่าง คนดูที่ซื้อตั๋วบางคนมาถึงตั้งแต่ 4 โมงเย็น ทั้งที่ประตูเปิดตอน 2 ทุ่ม เพราะหวังว่าจะได้เข้าคลับก่อนคนอื่นจะได้อยู่หน้าเวที คนดูส่วนใหญ่ก็มาในเวลาก่อนประตูเปิดแต่ต้องมารอนอกคลับนานนับสองหรือสามชั่วโมงท่ามกลางสายฝนที่ตกหนักตั้งแต่เย็นและเกือบตลอดคืนนั้น โดยที่ทีมงานของ The Ritz หรือของทางวงไม่ได้รับมือกับสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างที่ควรจะเป็น

ทางคลับไม่ยอมให้คนดู (รวมทั้งวงเปิด) เข้าข้างในจนกว่า John จะมาถึง มีหนังสือพิมพ์บางฉบับบอกว่า Keith ซึ่งมาถึงคลับด้วยรถลีมูซีน เห็นคนดูรอหน้าคลับและเปียกฝนก็หัวเราะ ทำให้คนดูที่ยืนรอตะโกนใส่เขา กว่าคนดูได้เข้าข้างในคลับก็ราว 4 ทุ่ม เมื่อวงเปิดเล่นก็ทำให้หลายคนผิดหวังเพราะพวกเขาเป็นวงดนตรีแนวโฟลก์ ไม่ใกล้เคียงกับรสนิยมคนดูแม้แต่น้อย เมื่อวงเปิดเล่นเสร็จ คนดูก็ต้องรออีกนานพอสมควรกว่าวงดนตรีจะขึ้นเล่นประมาณตีหนึ่ง

ตามกำหนดการ Lisa Yapp จะต้องเขึ้นเวทีมานั่งบนถังขยะแล้วกล่าวแนะนำวง Public Image Ltd แต่ในเวลานั้น คนดู (ส่วนใหญ่เป็นชาวพังก์ผู้ห้าวหาญ) เริ่มหงุดหงิดที่รอนานเริ่มออกอาการและส่งเสียงไม่พอใจ ทำให้เธอขวัญเสียไม่กล้าออกมา จน Ed ต้องจับเธอใส่ถังขยะที่เตรียมไว้ แล้วให้ทีมงานคนหนึ่งลากขึ้นไปบนเวทีให้เธอทำตามที่กำหนดไว้ ซึ่งเธอต้องโผล่มาจากถังขยะ แนะนำตัว…

“ไฮ ฉันคือ Lisa Yapp ฉันมาที่นี่เพื่อพูดถึง Public Image Ltd!….” เธอยังทำหน้าที่ได้สมบูรณ์อย่างที่ควร แม้ว่าฝูงชนจะส่งเสียงรบกวน วิดีโอแสดงภาพที่เธอสัมภาษณ์ Keith สมัยเธอทำเคเบิลทีวี ซึ่งในตอนนั้นเธอนั่งบนถังขยะ จึงนำมาใช้เป็นตัวเปิดให้เธอนั่งแนะนำวงบนถังขยะอีกครั้งในวันนี้ จนเมื่อแนะนำเสร็จ เธอก็ตะโกน  “ฉันบอกแล้วว่าพวกเขามันประหลาดคน สุภาพสตรีและสุภาพบุรุษ นี่คือ “นี่คือ Public Image Ltd!.”

แล้ววิดีโอก็เริ่มเล่น ประกอบบทเพลง “Flowers Of Romance” จากอัลบั้มใหม่ล่าสุด (ในขนะนั้น) ที่บันทึกไว้แล้ว ไม่ใช่การแสดงสด ซึ่งคนดูเห็นสมาชิกยืนเฉย ๆ เป็นเงาดำในจอวิดีโอ ก็คิดว่านี่คงเป็นการแนะนำตัวละมั้ง เพลงก็ไม่คุ้นหู เวลานั้น สมาชิกซ่อนตัวอยู่หลังจอวิดีโอ คนดูเห็นเพียง Sam Ulano มือกลองวัย 60 ปีเศษ ที่ไม่ได้เป็นสมาชิกหลักของวง หรือถ้าจะพูดให้ถูกคือ เป็นคนที่ Keith พบในร้านขายแผ่นเสียงก่อนวันแสดงไม่นาน (และ Sam ก็เล่นกับวงเพียงแค่คืนนั้นคืนเดียว) เสียงเครื่องบินคำรามผ่านลำโพง เสียงเบสดังกระหึ่ง จอวิดีโอสาดสีสันและภาพเก่า ๆ ของทางวง

เพลงแรกจบลงและ John ส่งเสียงทักทายคนดู แต่เขาใช้คำพูดที่อาจจะไม่ถูกหูคนเท่าไหร่กับมุกที่คนไม่ฮาเลยพากันเครียด คนดูเริ่มตะโกนให้ยกจอวิดีโอ เขาก็จะบอกว่า เราจะไม่ยกขึ้น หรือเมื่อคนดูบอกว่า มองไม่เห็นนักดนตรี เขาก็จะบอกว่า มองไม่เห็นคนดูเหมือนกัน ซึ่งก็ไม่ช่วยอะไรเลย ถึงขั้นนี้ คนดูเริ่มไม่พอใจ มันไม่ใช่อย่างที่พวกเขาคาดหวังกัน พวกเขาคิดว่านี่แค่การ “แนะนำตัว” เดี๋ยวทางวงก็ออกมาแสดงสดต่อหน้าพวกเขา พวกเขาเสียเวลารอเกิน 6 ชั่วโมง แถมยังต้องตากฝน แต่นี่คือสิ่งที่พวกเขาได้รับ? คือการมาดูมือกลองไม่คุ้นหน้าวัยเกิน 60 ตีกลอง โดยมี John ตะโกนโหวกเหวก และ Keith ก็เล่นกีตาร์ด้นสดไปเรื่อย ๆ เพลงที่สองเป็นการบรรเลงด้นสดกินเวลาเป็น 10 นาที

คนดูที่เริ่มรู้สึกว่านี่มันเป็นสิ่งที่ไม่ประทับใจก็แสดงปฎิกิริยา ขวดเบียร์ ขวดเหล้าเริ่มปลิว…ขวดแรกผ่านไป ขวดสองขวดสามค่อยค่อยผ่านไป เก้าอี้เริ่มมา อะไรที่หยิบได้ขว้างได้ใกล้มือเริ่มปลิวมากระแทกจอวิดีโอ ทางวงยังคงเล่นเพลงต่อ “Four Enclosed Walls” และ “There’s A Hole In My Heart”

“คุณรู้สึกว่าจ่ายเงินไปเปล่า ๆ เหรอ?” John เล่นมุกตลก “นี่ไม่ใช่สิ่งที่ร็อกแอนด์โรลเป็นหรือยังไงพวก?” แต่ดูเหมือนมุกตลกชาวอังกฤษจะไม่ถูกใจพังก์อเมริกัน ความรุนแรงดูท่าจะเพิ่มขึ้นอีก จนเจ้าของสถานที่เริ่มกังวล และเข้ามาเตือนสมาชิกว่า จอวิดีโออันนั้นมันแพงนะเฮ้ย อย่าให้มันเสียหาย จะทำอย่างไรก็ได้อย่าให้จอเสียหาย!

Keith เลยตัดสินใจทำในสิ่งที่ไม่น่าทำ เขาเดินไปยืนหน้าจอวิดีโอ บอกกับคนดูว่า

“ผมออกมายืนหน้าจอเพื่อประกาศว่า ‘ถ้าคุณทำลายหน้าจอนั้น เราก็จะทำลายคุณ’ ผมหมายความเช่นนั้นจริงๆ”

ถามจริง ๆ นะ Keith คิดว่าการประกาศแบบนี้จะทำให้คนดูที่กำลังโกรธสงบได้จริงหรือ? คนดูยิ่งบ้าคลั่งไปใหญ่ คนดูดึงผ้าใบปูเวที ส่งผลให้เครื่องดนตรีและอุปกรณ์ต่าง ๆ โดนลากตามผ้าใบไปด้วย ทีมงานของวงต้องรีบไปยื้อยุดไว้ไม่ให้เครื่องดนตรีของวงโดนขโมยไป เมื่อมาถึงจุดนี้ ผู้จัดการคลับก็เข้าถึงตัว Ed ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมจอวิดีโอ บอกให้ยกจอขึ้นเพื่อไม่ให้เสียหาย ในขณะที่ Keith บอกว่า อย่ายกจอขึ้นนะเว้ย

หลังจากที่วงต้องหลบภัยจากการจลาจล Keith และ John ก็กลับมาสูดโคเคนสบายใจในห้องพัก…การแสดงวันรุ่งขึ้นโดนยกเลิกแม้ทางฝ่าย Public Image Ltd บอกว่าต้องการแสดงต่อ

หลังจากนั้น

แน่นอน หนังสือพิมพ์ฉบับใหญ่ของนิวยอร์ก นิตยสารดนตรีระดับประเทศ ทั้งอเมริกาและอังกฤษตีพิมพ์เรื่องนี้

John Lydon จ้างนักดนตรีอื่นมาแสดงในชื่อวง Public Image Ltd

Keith เริ่มมีปัญหาในตัวเอง เขาทะเลาะกับ Ed จน Ed แยกตัวไปทำงานอื่น เขาออกจากวงในปีถัดมา และเลิกคบหากับ  Jeannette Lee

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.